Սկզբում հասկանալ թվի կարգերը
Սկսնակին նախ օգտակար է սովորել կարդալ սորոբանի վրա ներկայացված թիվը։ Միավորների ձողի ստորին հատիկը նշանակում է 1, տասնավորների ձողինը՝ 10, իսկ հարյուրավորների ձողինը՝ 100։ Նույն շարժումը տարբեր ձողերի վրա տարբեր չափով է փոխում թիվը։
Այնուհետև կարելի է բացատրել մի կարգից մյուսին անցումը։ Օրինակ՝ 19-ին 1 ավելացնելիս միավորների արժեքը դառնում է 10։ Այդ տասը միավորը փոխարինում ենք մեկ տասնավորով․ միավորների ձողը զրոյանում է, իսկ տասնավորների ձողը ցույց է տալիս 2։ Ստանում ենք 20։ Քայլերի բացատրությունը օգնում է հասկանալ նաև գրավոր գումարումը։
Բացատրեք՝ ինչու 19 + 1 = 20
Միավորների կարգում՝ 9 + 1 = 10։ Տասը միավորը փոխարինում ենք մեկ տասնավորով։ Տասնավորները դառնում են 2, իսկ միավորները՝ 0։ Սորոբանը ցույց է տալիս 20։
Ինչպես են հաշվում սորոբանը մտքում պատկերացնելով
Աբակուսով մտավոր հաշվարկի ժամանակ սովորողը մտքում պատկերացնում է հատիկների դիրքերը և հաշվարկի ընթացքում փոխում այդ պատկերը։ Սկզբում նա սովորում է իրական կամ էկրանի վրա պատկերված գործիքով ներկայացնել ու կարդալ թվերը։ Երբ այդ դասավորությունները ծանոթ են դառնում, կարող է փորձել կարճ հաշվարկ կատարել առանց գործիքին նայելու։
Սկսելու համար հարմար են փոքր թվերը և մի քանի հասկանալի քայլերը։ Կարելի է ցույց տալ թիվը, նկարագրել հատիկները, հայացքը հեռացնել և պատկերացնել մեկ փոփոխություն։ Ապա պատասխանը ստուգել տեսանելի աբակուսի վրա։ Եթե մտապատկերը հստակ չէ, օգտակար է վերադառնալ գործիքին և նորից փորձել։
Ինչ են ցույց տալիս ուսուցման հետազոտությունները
Child Development-ում 2016 թվականին հրապարակված եռամյա հետազոտության մեջ մասնակիցները պատահականորեն բաժանվել էին ուսուցման խմբերի։ Մտավոր աբակուս սովորած երեխաները որոշ թվաբանական առաջադրանքներում ավելի լավ արդյունքներ էին ցույց տվել համեմատական խմբի երեխաներից։ Հետազոտությունը, սակայն, ընդհանուր ճանաչողական կարողությունների բարելավում չէր արձանագրել։
2018 թվականին հրապարակված մեկամյա դպրոցական հետազոտությունը ընդհանուր թվաբանական առավելություն չէր հայտնաբերել։ Երկրորդ դասարանցիների մոտ կարգային արժեքի ըմբռնման բարելավման որոշ նշաններ կային, բայց հեղինակները դրանք մեկնաբանում էին զգուշությամբ։ Այս տարբեր արդյունքները ցույց են տալիս, որ ուսուցման տևողությունն ու պայմանները կարևոր են։
Վարժությունների նպատակը կարող է լինել թվերն ավելի լավ հասկանալը և ավելի վստահ հաշվելը։ Առանձին հետազոտության արդյունքը չի երաշխավորում նույն առաջընթացը յուրաքանչյուր սովորողի համար։ Արդյունքը գնահատելիս կարևոր է նայել կոնկրետ հմտություններին ու առաջադրանքներին։
Ինչպես են օգնում թվային գործիքները
Թվային աբակուսի վրա կարելի է հատիկները տեղափոխել համակարգչով կամ հեռախոսով։ Դասերը հերթով բացատրում են գործողությունները, առցանց աբակուսը հնարավորություն է տալիս փորձել սեփական օրինակները, իսկ վարժությունների քարտերն օգնում են կրկնել սովորածը։
Դասից հետո օգտակար է ինքնուրույն ներկայացնել թիվը, կատարել մեկ գործողություն և բացատրել արդյունքը։ Էկրանի վրա աշխատանքը և իրական հատիկների շարժումը տարբեր փորձառություններ են տալիս, բայց երկուսն էլ կարող են օգնել ուսումնասիրել թվերի կարգերն ու հարաբերությունները։
Ավանդույթը շարունակվում է ուսուցման միջոցով
Աբակուսի ժամանակակից ավանդույթը շարունակում են ուսուցիչները, ընտանիքները, խմբակներն ու ինքնուրույն սովորողները։ 2013 թվականին ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն չինական չժուսուանը ներառեց մարդկության ոչ նյութական մշակութային ժառանգության ներկայացուցչական ցանկում։ Այդ ճանաչումը վերաբերում է նաև սուանպանով հաշվելու գիտելիքներին և դրանց փոխանցմանը։
Sorobak-ում կարելի է սկսել պարզ թվերից և կարճ օրինակներից։ Անվճար դասերը, առցանց աբակուսը և վարժությունների քարտերը հնարավորություն են տալիս շարունակել ուսուցումը սեփական տեմպով։ Աբակուսի պատմության հոդվածները հասանելի են առանց գրանցման։
Հետաքրքիր փաստեր աբակուսի մասին
- Աբակուսով մտավոր հաշվարկը հիմնվում է սովորած հատիկների դասավորությունները պատկերացնելու վրա։
- Թվաբանական առաջընթացը դեռ չի նշանակում բոլոր ճանաչողական կարողությունների բարելավում։
- Թվային և իրական աբակուսները թույլ են տալիս տարբեր ձևերով ուսումնասիրել նույն թվային սկզբունքները։
- Ուսուցումը կարելի է սկսել փոքր թվերից և կարճ, հասկանալի օրինակներից։